Sermaye şirketleri ve kooperatiflerin borçlarının varlıklarından fazla olması hali idare ve temsil ile görevlendirilmiş kimseler veya şirket ya da kooperatif tasfiye halinde ise tasfiye memurları veya bir alacaklı tarafından beyan ve mahkemece tespit edilirse, önceden takibe gerek kalmaksızın bunların iflasına karar verilir. Ancak idare ve temsil ile görevlendirilmiş kimseler ya da alacaklılardan biri, şirket veya kooperatifin mali durumunu iyileştirebilmesinin mümkün olduğuna dair bir iyileştirme projesini mahkemeye sunarak iflasın ertelenmesini isteyebilirler. Mahkeme projeyi ve sunulan bilgi ve belgeleri ciddi ve inandırıcı bulursa ve gerektiğinde idare ve temsil ile görevlendirilmiş kimseleri ve alacaklıları da dinleyerek iflasın ertelenmesine karar verebilecektir.
İflasın ertelenmesinin en önemli koşullarından biri de erteleme ile şirketin mali durumunun iyileştirilebileceğine ilişkin ciddi bir umudun olmasıdır. İyileşme ile anlaşılması gereken, bilanço da yer alan aktiflerin pasifleri karşılar hale gelmesidir. İyileştirme projesi, borca batık bulunan ve iflası istenmiş olan sermaye şirketinin veya kooperatifin bu durumdan nasıl kurtarılacağını öngören, objektif verilere dayanan bir projedir. İyileştirme projesi, iflasın ertelenmesi kararının temel dayanağıdır. [1]
Mahkeme iyileştirme projesini ciddi ve inandırıcı bulursa, iflasın ertelenmesine karar verir. İflas erteleme kararı verildiğinde, borçluyla ilgili hiçbir takip yapılmaz. Hatta daha önce başlamış takipler durur. İflas erteleme taleplerinin çoğalması ve bazı şirketlerin bu hakkı suiistimal etmesi üzerine, iş dünyasından gelen talepler doğrultusunda gerekli düzenlemelerin yapıldığı 6728 sayılı 'Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına' dair kanun yayınlandı.[2]
Bu kanun ile iflas ertelemeyi sınırlandırmaya dönük hükümler konuldu ve şirketlerin iflas erteleme başvurusunu, son bir yıldan uzun süre şirket merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemeye yapması şartı getirildi. Ayrıca daha önce iflas ertelemeden yararlanmış bir sermaye şirketi veya kooperatifin, duruma göre uzatma dahil erteleme süresinin bitiminden itibaren bir yıl geçmedikçe yeniden iflas erteleme talebinde bulunamaması yer almıştı.
Ancak olağanüstü hal kapsamında resmi gazete de yayınlanan 669 sayılı kanun hükmünde kararname ile Olağanüstü hal süresince iflas erteleme talebinde bulunulamayacağı ve bu yönde yapılan taleplerinde de mahkemelerce reddedileceği belirtildi.[3]
[1] Osman Oy ve Nida Ergenç, ' İflasın Ertelemesi', İstanbul: Beta Yayınları, Herkes için hukuk:8 , 2.Baskı, Eylül 2014, s.48.
[2] http://www.hurriyet.com.tr/iflas-erteleme-yasaklandi-40177044, erişim:31.07.2016.
[3] İlgili Madde; 'Olağanüstü halin devamı süresince, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 179 uncu maddesi uyarınca sermaye şirketleri ile kooperatifler tarafından iflasın ertelenmesi talebinde bulunulamaz; bu yönde yapılan talepler mahkemelerce reddedilir.'