YAZARLAR

Tüm Yazıları Av. Nazlı Gaye Alpaslan

Yed-i emin ücretlerinde KDV 

11.10.2018 09:16

 

Yed-i emin, üzerinde ihtilaf bulunan bir malın anlaşmazlık  çözümleninceye kadar bırakılan güvenilir kimse  veya birden çok kişi arasında  hukuki durumu çekişmeli olan bir malın, çekişme sonuçlanıncaya kadar  emanet olarak bırakılan kimse şeklinde tanımlanabilmektedir.

Uygulamada, yed-i emin ücretlerini  ticari kazanç olarak mı, yoksa ücret olarak mı? vergilendirilmesinin gerektiği tartışılmaktadır.

Esasen bu tartışma yed-i emin ücretlerinin  katma değer vergisine tabi olup olmadığı noktasında da düğümlenmektedir. Bir grup  iddia sahipleri yed-i emin ücretlerini  vergilendirilmesinde bunun ücret olduğunu ve dolayısıyla  KDV’ye tabi bulunmadığını öne sürmektedirler.  Esasen,  bize göre de  yed-i emin ücretlerinin KDV’ye tabi olmayacağı görüşü ağırlık kazanmaktadır. Şöyle ki,  yed-i emin  ücreti  ücret olarak kabul edildiği takdirde GVK’nun 61. maddesi hükmüne göre KDV’ye tabi olmaması gerekmektedir.  

Diğer taraftan, 3065 sayılı KDVK’nun 1. maddesi kapsamında da bu ücretlerin  KDV’ye tabi olmadığı bilinmektedir.  Aynı şekilde, 193 sayılı GVK’nun 37. maddesinde tarif edilen  bir ticari faaliyette bulunulduğuna kanıt teşkil etmeyeceğinden, yed-i eminlikten elde edilen gelirin de ticari kazanç olarak nitelendirilmesinin mümkün bulunmadığı,  mükellefe  yed-i emin sıfatı ile yapılan ödemeler ücret sayıldığından, elde edilen bedelin de ticari kazanç olarak 3065 sayılı KDVK’nun 1. maddesi kapsamında KDV’ye tabi tutulmasında isabet görülmemektedir.(1)

193 sayılı GVK’nun 61. maddesi hükmüne göre ücretin,  “işverene tabi ve  belirli bir  iş yerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen  menfaatler” şeklinde tanımı yapılmıştır. Bu tanıma göre, ücretin unsurları işverene tabi olma, belirli bir işyerine bağlı olma ve hizmet karşılığı  ödeme yapılmasıdır. Bu belirleme ücret – serbest meslek ayrımı konusunda yargı kararları çerçevesinde işverene, işverenin göstereceği işyerine ve bir kadroya bağlı olmak şeklinde yapılmaktadır.(2)

Gelir vergisi açısından bir ödemenin ücret olup olmadığının belirlenebilmesi için bu üç unsurun birlikte var olması gerekir. Bu üç durumun birlikte yapılmaması durumunda yapılan ödeme ücret değildir.   Bu unsurlar şunlardır: işverene tabi olma, belirli bir işyerine bağlı olma ve nihayet hizmet karşılığı ödeme yapılması unsurlarıdır.

Ücret - ticari kazanç ayrımına gelince; ticari kazancın elde edilmesinde ana unsur sermaye ve organizasyondur. Dolayısı ile, emeğe dayalı ücret geliri ile karışması normal olarak söz konusu olmaz.

İstisnaen,  hizmetin kardan hisse verilmek suretiyle değerlendirildiği hallerde, sağlanan gelir  unsurunun ücret mi yoksa ticari kazanç mı sayılacağı tereddüt yaratabilir. Bu konuda şu durumlarla karşılaşılabilir:

1- Sermaye ve emek birleştirilerek bir ortaklık kurulabilir.

2- Emek sahibinin hizmeti, tutarı önceden belli bir ücret ve buna ek olarak  kardan verilecek  belli  orandaki pay ile değerlendirilir.

3- Hizmetin tümü ile kardan  verilecek payla değerlendirilmesi öngörülebilir.  Tutarı belli, asgari bir ücret yoktur. Emek sahibinin zarara iştiraki söz konusu değildir. Fakat, hizmetin değerlendirilmesi işletmenin karlılık  şartına bağlıdır.

Sonuç olarak,  bir mükellefe  yed-i emin sıfatı ile yapılan ödemeler  ticari kazanç olarak değerlendirilmeyip, ücret olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.  Bu durum karşısında  da 3065 sayılı KDVK’nun 1. maddesi hükmüne göre ücret KDV’ye tabi değildir.  Kaldı ki, Danıştay 9. Dairesinin  13.05.199 tarih ve E:1997/3351-K:1999/1979 sayılı kararları da aynı yönde olup, ticari kazanç olarak değil, ücret olarak kabul edilmiştir.

----------------------

(1) İzmir 4. Vergi Mahkemesinin, 23/1/2007 gün ve E:2006/226-K:2007/36 sayılı kararları.

(2) 34 Seri Nolu GV GT

Haberler

Gündem

Silivri'de deniz suyu 25 metre çekildi

Politika

TBMM Genel Kurulunun bütçe mesaisi başlıyor

Gündem

Hac ön kayıtları başladı

Gündem

Cumhurbaşkanı Erdoğan: Avrupa sokaklarındaki görüntüleri endişeyle takip ediyoruz

Gündem

TBMM Başkanı Yıldırım: İran, Rusya, Türkiye bölgesel iş birliğini sürdürmeye kararlıyız

Gündem

Bakan Kurum: İmar barışından 8 milyon 900 bin kişi yararlandı

Ekonomi

Bilecik: Dış ilişkiler ve ekonomi iç içedir ve birbirinden ayrı düşünülemez

Gündem

Milli Eğitim Bakanı Selçuk: Eğitim kurumu iktisadi hayatla birebir eşleşmeli

Yerel Yönetim

Üsküdar'da tarihi gün!

Gündem

TBMM Başkanı Yıldırım'dan Aytmatov'un kabrine ziyaret

Gündem

Tebligatta elektronik dönem

Politika

CHP 212 adayını açıkladı